WIKI

Wiki hitza hawaiar wikiwiki-tik dator, honen esanahia "azkar" delarik. 1994. urtean Ward Cunningham-ek hitz bera erabili zuen bere asmakizuna izendatzeko. Zera asmatu zuen: eratze, elkartrukatze eta berrikustatze sistema bat. Hau da, web horri bat, non, bertan sartzen diren erabiltzaileak, informazio berria sartu dezaketen, sortuta dagoena aldatu edota barruan dagoena irakurri.

Interneta erabiltzen duten gehienek, noizbait, wikipediari buruz entzun izan dute; hau da, zalantzarik gabe, wiki sistemaren adibiderik honena. Guztion artean sortutako entziklopedia librerik handiena. Bertan, bakoitzak, nahi duen gaiari buruz informazioa sartu dezakeelarik. 2001. urtean eratu zen eta orain arte, milioi ta erdi inguruko ekarpen daude, eta kopuru hau etengabe handitzen doa. Hizkuntzaren aldetik, ingelesa da gehien erabiltzen dena, baina badaukagu euskarazko bertsioa, 2003an hasitako entziklopedia eta une honetan 26.000 artikulo dituena.

Wiki baten erabilpena oso erraza da, egin beharreko bakarra, sartutako informazioa gordetzea baita. Edonork egin dezakeelarik, ezbaita informatikako ezagupen handirik behar, eta hori da hain zuzen, sistema honen arrakaztaren arrazoirik nagusiena. Sistema librea izanik, norberak bere wiki gunea eratu dezake eta lagun zein lankideekin elkarerabili.

- Idatzitakoa gustokoa ez bada edota erabiltzaileok erabakitzen badute ez dela egokia, artikulo hori desagerrarazi daiteke.

- Ez da informaziorik galtzen, aurretiko idazpenak gordeta baitaude, nahiz eta horiek editatuak egon.

BIDEOJOKOAK ETA BERAIEN ERAGINA

Bideojokoen historia, teknologia berrien garapenarekin erlazio zuzena dauka. 70. hamarkadan hasi ziren, eta ondorengo urteetan izan duten garapena haundia izan da. Gaur egungo gizartean oso barneratuak daude, adin ezberdinetako pertsona ugari direlarik hauen sarepean jausi direnak. Azken aldian, jende nagusia erakartzen ari diren jokoak agertzen hasiak daude, non, buru eragiketak sustatzen dituzte.

Hala ere, haur eta gazteak dira, joko hauen erabiltzaile nagusiak. Eta, hori dela eta, garrantzi handikoa da, hauengan izan ditzazketen eraginak ezagutzea. Askoren aburuz, badira abaintal zein desabantailak, haurren garapenean eragin dezaketen ezaugarriak:

Abaintailak:

- Espazioaren eta denboraren antolaketa egiten laguntzen dute
- Begi eta eskuen arteko koordinazioan laguntzen dute
- Erreflexuen eta adimenaren garapenean laguntzen dute
- Estrategiak aurrera eramaten laguntzen dute
- Kontzentrazioa suspertzen dute

Desabantailak:

- Urduritasuna eta antsietatea eragin dezakete
- Balio ezegokiak helerazi ditzazkete
- Bakartasuna eragin dezakete
- Menpekotasuna eragin dezakete

Haurrengan duten eragina dela eta, badira, urte batzuetatik hona, gazteriaren hezkuntzan lagundu dezaketen jokoak ere, eta hortaz arduratu diren empresa batzuk eratu dira. Hezkuntza formalan sarturiko ikasgaien (ingurune, matematika, ...) alorrean sustatu direnak ere. Horrela izanda, erakargarria eta ezaguna duten trsna, ikasgai horien ezagutzan lagunduko dute.

Gizartean sona haundia duen arazo bat, bideojokoetan era somatzen da: emakumearen egoera gizartean. Izan ere, bideojokoetan agertzen zaigun emakumearen irudia, esterotipatua dago, kasu gehienetan. Gizartean jaso ditzazketen tratu txarrak sustatzen dituzten jokoak ere topatu ditzazkegularik.

ORDENAGAILU PERTSONALAREN HISTORIA

Duela 39 urte, hasi zen oraingo ordenagailu pertsonalen aintzindaria sortzen. Hasiera batean, kalkulagailu baten osagaia izan behar zenerako proiektua, ondoren ordenagailu pertsonala izango zen mikroprozesatzailea sortu zen.

Mikroprozesatzailea, oraindik ere, ez zuen baliorik, ez baitzitzaion hizkuntzarik ezta programarik ezartzen. Eta hori izan zen hurrengo urratsa, sistema eragileen sorrera: CP/M. Salmentan egon zen lehenengo ordenagailua, 1973an atera zen, baina ez zuen, bere sortzaileek espero zuten arrakaztarik izan. Hiru urte beranduago, orain hain ezaguna den, Apple jaio eta urte batzuetara, beste marka ugari agertu ziren, lehiakeditasuna jaioz.

Baina 1981erarte ez zen, orain ezagutzen dugun, lehenengo ordenagailu pertsonala jaio. IBMren eskutik etorri zen, eta ordungo merkatua bultzakada izugarria jaso zuen. Hemendik aurrera, ordenagailuen bilakaera azkarra izan da, hasiera batean, gutxi batzuk eskuragarri zuten gailua gizarteko esparru desberdinetan zehar hedatu egin delarik. Bere funtzioak, gero eta anitzagoak dira, eta bere hedapena, gero eta herrialde gehiagotara zabaldu dela. Grafika aldetik, zein abiadura aldetik izan diren hobekuntzak oso produktu liluragarria bilakatu du.

Azken urteetan egon den aurrerapenik haundiena, tamainaren aldetik egin da, gero eta ordenagailu txikiagoak sortzen dabiltzalarik, honek ez dizkiolarik inongo funtziorik eragozten

ESKOLAREN BALOREAK BABESTUZ

Blog honen hainbat ekarpenetan aipatu izan dugu eskolak ahalegin handia egin behar duela Teknologi Berrien ekarpenetara egokitzeko. Hala ere, burutada guztiak ikuspegi akademiko batetik eginak dira, batez ere, eta eskolaren helburuak giza esparrua ere ikutzea nahi dute. Hau da, balore jakin batzuk transmititzen saiatzen da, hala nola, munduaren ikuspegi zabal eta kritikoa landuz, norberaren burua maitatzen ikasiz eta bizilagunarenganako errespetua garatuz.

Puntu honetan, hain zuzen, egitendu talka hezkuntzak Teknologia Berriek igorritako hainbat edukirekin. Informaziorik liluragarriena eta eskuragarriena da kalte handien egin dezakeena, munduaren ikuspuntu itxia eta murritza azaltzen baitu. Hauen bitartez, nola jantzi, zer jan, zer ikusi, zer da ona, zer txarra,… eta arriskutsuena, NOLA IZAN esaten digute.

Ekarpen hau, batez ere, hezitzaileei zuzendurik dago, gure jarrera eta transmititzen duguna balore etikoekin arduratsua izan behar baitu. Era berean, hausnarketa sakon bat egitera gonbidatzen ditut, erantzukizuna beraiena (edo izatekoak garen irakasleena) soilik ez bada ere, gure esku-hartzeak eragin handia izan dezakeela uste baitut.